Narcistisch misbruik

door | jan 14, 2021

[ LONG READ]

Symptomen narcistisch misbruik

Narcistisch misbruik, wat is dat eigenlijk?

 

Narcistisch misbruik is voornamelijk ernstig emotioneel en psychologisch misbruik dat soms uit kan monden in fysiek, seksueel en/of financieel misbruik. Maar dit is lang niet altijd het geval. Desalniettemin heeft narcistisch misbruik zeer ernstige gevolgen voor het doelwit, dat door een heel scala aan manipulatietechnieken wordt gebrainwashed, geïntimideerd, gemanipuleerd, vernederd etc.

Het heeft meestal op alle gebieden van zijn of haar leven een destructief effect; emotioneel, mentaal, fysiek, sociaal en financieel. Dit type misbruik is een slopende en traumatiserende ervaring voor het doelwit.

Het doelwit is meestal één naaste van iemand met de narcistische persoonlijkheidsstoornis. Mensen met deze stoornis, zijn niet “een beetje moeilijk, narcistisch of egocentrisch” maar lijden aan een ernstige pathologische aandoening die lastig te herkennen is in het dagelijks leven, maar veel schade aanricht.

Narcisten worden bijna nooit officieel gediagnostiseerd omdat zij zelf niet lijden aan hun eigen aandoening. Bovendien vinden narcisten dat er met hen niets mis is. En, zijn het meesters in het om de tuin leiden van zélfs ervaren psychologen.

Een narcist, (dus degene met de stoornis) functioneren (ogenschijnlijk) vaak prima in de maatschappij. Sterker nog, vaak zijn ze juist zeer succesvol en charmant. En wat hierbij ook niet helpt, is dat narcisme in deze maatschappij vaak juist (onbewust) beloond wordt. Voor een slachtoffer/doelwit is dit een eenzame strijd.

 

Soorten narcisten

 

Dit succesvolle en populaire, geldt met name voor de openlijke narcist. De verborgen / onzekere narcist is net zo destructief en gevaarlijk maar stelt zichzelf minder op de voorgrond. De onzekere narcist is meestal ook minder succesvol in de maatschappij. Dit verborgen type is gevaarlijker omdat ze lastiger te herkennen zijn.

Het kan bij het onzekere type, dus langer duren voor je in de gaten hebt dat je met een narcist(e) te maken hebt bij het openlijke type.  Zo is er behalve de openlijke en de verborgen/onzekere narcisten, ook nog de somatische narcist, de cerebrale narcist, de machiavellist etc. En binnen één persoon met deze stoornis kunnen de eigenschappen van deze types, elkaar ook nog afwisselen.

Er zijn dus verschillende soorten narcisten, maar ze hebben ongeveer allemaal het zelfde destructieve effect op hun doelwit/naaste.

 

Waar komt narcistisch misbruik voor?

 

Narcistisch misbruik komt overal voor. En in allerlei relaties en sociaal contact. Er bestaan hoogopgeleide narcisten en hoogopgeleide slachtoffers. Maar net zo goed laagopgeleide narcisten en slachtoffers. Narcisme komt voor bij mannen én bij vrouwen. Er zijn geluiden dat narcisme vaker voor zou komen bij mannen dan bij vrouwen. In mijn ervaring zag ik net zoveel narcistische vrouwen als mannen.

Het komt voor binnen gezinnen en families. Narcistisch misbruik komt voor in liefdesrelaties tussen partners. Hetero of homoseksueel maakt niet uit. Het komt voor in werkrelaties en vriendschappen. En in elke andere soort andere sociale situatie, zoals geloofs -of andere soorten gemeenschappen. In bedrijven, bij de overheid, in verenigingen etc. kortom; overal waar mensen met elkaar omgaan.

In cults heerst een vergelijkbare dynamiek als binnen narcistische familie, werk -en liefdesrelaties. Veel cultleiders zijn dan ook narcistisch (of psychopatisch). De dynamiek binnen cults, de manipulaties en tactieken zijn verglijkbaar met narcistisch misbruik binnen bijvoorbeeld een familie of gezin. In cults zie je ongezonde, vaak zelfs kritiekloze verering en aanbidding van de aanhang naar de cultleider, die hen eigenlijk sterk manipuleert en domineert. Binnen gezinnen met deze dynamiek of binnen liefdesrelaties kom je dit ook tegen. De gevolgen voor het doelwit zijn enorm.

Bij liefdesrelaties is het is een misvatting dat het een extreme vorm van liefdesverdriet van het slachtoffer is. Dat is het beslist niet en ook absoluut niet hiermee te vergelijken. De gevolgen van psychologisch / emotioneel / narcistisch misbruik worden ernstig onderschat.

Sam Vaknin, de wereldwijd bekende professor/auteur (en gediagnosticeerde, maar ook zelfbewuste) narcist noemt narcistisch misbruik niet voor niets “worse to any other traditional forms of abuse“. Oftewel: “erger dan elke andere vorm van misbruik“. Sam Vaknin is één van de weinige zelfbewuste narcisten. En hij weet daarom ook als geen ander uit te leggen wat er binnen in de gedachtenwereld van narcisten gebeurt. Sam Vaknin heeft een eigen Youtube kanaal waar hij vertelt over narcistisch misbruik. En hij is ook te zien in deze duidelijke Engelstalige documentaire:
Narcissistic Abuse Documentary. Ik kan iedereen aanraden deze documentaire te bekijken. Er komen 3 slachtoffers aan het woord die vertellen over het effect van dit misbruik op hun leven.

 

Narcistisch misbruik komt vaker voor dan gedacht

 

Narcistisch/emotioneel/psychologisch misbruik (noem het hoe je wilt) komt vaker voor dan mensen denken. Zelfs slachtoffers hebben lang niet altijd in de gaten dat ze doelwit zijn van narcistisch misbruik.

Er heerst nog teveel onwetendheid over hoe narcistisch misbruik eruit ziet, ook onder slachtoffers die de oorzaak van hun klachten bij zichzelf zoeken. Daarnaast wordt er in de media nog wel een te oppervlakkig / misleidend beeld over dit type misbruik of “de” narcist geschetst. Daardoor herkennen de meeste mensen het niet.

Ook slachtoffers hebben dus meestal niet in de gaten, wat het precies is dat hen uitput, wanhopig, depressief en gestrest en zelfs ziek maakt. Als je ‘er’ middenin zit, ben je er min of meer door verblind.

Als doelwit/slachtoffer heb je bijvoorbeeld vaak niet door dat je langzaam geïsoleerd raakt van familie en vrienden. Maar ook dat je steeds meer verwijderd raakt van jezelf. Degene wie jij in de kern bent. Je eigen persoonlijkheid gaat langzaam maar volledig aan ‘gort’. Plus je sociale leven, je energielevel, je zelfvertrouwen, je vertrouwen in andere mensen en je levenslust worden allemaal aangetast.

Het misbruik is onzichtbaar en sluipend en dit ziet er vaak anders uit dan mensen zich voorstellen. Meestal ‘ziet’ men zelfs helemaal niets. En wat ook niet helpt is dat er een oppervlakkig en verkeerd beeld bestaat over hoe dit misbruik eruit ziet:

 

Hoe zit narcistisch misbruik eruit?

 

Bij fysiek misbruik is dit vaak duidelijk: “blauwe plekken, gebroken arm, striemen, blauw geslagen ogen of verkracht. En er bestaat vaak een stereotype beeld van het slachtoffer-type:
Een zich klein makend, kwetsbaar verlegen angstig, kwetsbaar mens – aan de ene kant – en het agressieve dominante type aan de andere kant. Iemand met dreigende kille blik, luide stem, iemand die tiert en scheldt, stalkt, dreigt, vloekt, scheldt, etc.

Dát type misbruik is bekend en zichtbaar. Iedereen is het over dit type misbruik wel eens; het is strafbaar en ontoelaatbaar. Het is dan meestal duidelijk wie slachtoffer is en wie dader, hoewel dat in realiteit niet altijd niet zo hoeft te zijn…

Want, degene die zó tot wanhoop werd gedreven, die langdurig zó werd gepest, gedomineerd, vernederd en gemanipuleerd dat hij of zij overging tot fysiek geweld lijkt dan dader, maar is in werkelijkheid juist slachtoffer, die de hel van psychologisch misbruik niet meer kon dragen.

Er kan aan fysieke mishandeling dus wel een hele historie van psychisch/emotioneel misbruik aan vooraf zijn gegaan, bij degene die dan dader lijkt, maar eigenlijk slachtoffer is dat tot het uiterste werd gedreven.

Niet dat fysiek geweld ooit de oplossing of goed te praten is. Maar  het strafbare zou nét zo moeten gelden voor emotioneel misbruik. Het is enorm jammer dat daar nog geen rechtspraak over is. Maar ook begrijpelijk gezien de complexiteit en het onzichtbare ervan.

 

Emotioneel misbruik is indirect ook fysiek misbruik.

 

Psychologisch/narcistisch misbruik is minstens net zo schadelijk als fysiek misbruik dat is. En misschien juist nog veel schadelijker. Want indirect is narcistisch misbruik ook fysiek geweld, omdat het op langere termijn daadwerkelijk je immuunsysteem en je gezondheid aantast.

 

Slachtoffers van narcistisch misbruik worden nog te vaak als schuldige gezien.

 

Helaas leven we in een wereld waarinhet “blaming the victim” verschijnsel nog steeds overal en dagelijks voorkomt. In alle mogelijke manieren. En opvallend is ook, hoevaak de meest gewetenloze manipulators, een hand boven het hoofd gehouden wordt en zelfs meer steun en begrip krijgt dan de meeste slachtoffers van emotioneel geweld. Want als slachtoffer “zul je het wel over jezelf hebben afgeroepen“. En de narcist of psychopaat “is ook maar een mens met een trauma“, dus daar moeten we maar begrip voor hebben.

Ik verbaas me er steeds weer over, hoe snel mensen geneigd zijn, gewetenloze, zelfs sadistische manipulators te verdedigen tegenover slachtoffers wiens leven kapot is gemaakt.

En wat bijvoorbeeld te denken van alle vaders of moeders die zich uit zo’n relatie proberen te redden, maar hun kinderen daarbij verliezen aan de manipulatieve narcistische ouder.

Ouders die door ‘het systeem’ of de hulpverlening niet begrepen of zelfs niet geloofd worden. En erger; zelfs beschuldigd worden en hun kind niet meer krijgen te zien (ouderverstoting) omdat de hulpverlener de narcist niet herkent en zich veel te eenvoudig om de tuin laat leiden door de narcistische ouder, zonder het in de gaten te hebben.

Juist de ouder waar de kinderen wél veilig bij zijn wordt wederom geraakt. Nu door het onwetende systeem. De ouder die zelf slachtoffer werd door de emotionele terror van een narcistische ex, verliest ook nog zijn of haar kinderen. De schade is enorm.

En het is dit soort geniepig destructieve misbruik waar het hier over gaat. Het onzichtbare, het psychologische/emotionele geweld. De geniepige manipulaties, onderhuidse – altijd onzichtbaar voor anderen – vernederingen, de onder de gordel machtspelletjes, de ‘two faced’ mensen die naar de buitenwereld charmant, oprecht en liefdevol lijken.

Weinig mensen herkennen dit type misbruik, te weinig mensen hebben enig idee waar een narcist toe in staat is. Maar het heeft extreme gevolgen voor het doelwit. Emotioneel, mentaal, fysiek, sociaal en meestal ook financieel.

Slachtoffers hebben daarbij vaak ook nog te maken met klakkeloos harde en onterechte oordelen van een onwetende omgeving. Onwetende oordelende omstanders en erger; enablers en ‘flying monkeys’ van de narcist (een goed Nederlands woord heb ik hier niet voor).

In veel gevallen wordt het misbruik zelfs door de naaste niet opgemerkt of te laat of zelfs nooit. Dat wil niet zeggen dat ze er niet onder lijden. Zij zijn langzaam zó ver van zichzelf afgedreven dat ze het niet meer door hebben en zien niet de oorzaak ervan.

Veel slachtoffers komen zelfs voor hun narcistische naaste op, terwijl ze het misbruik ondergaan. Lees hier meer over het Stockholmsyndroom

Laat dus staan, dat de buitenwereld iets merkt, tot het te laat is. En dan is het het doelwit wiens leven, reputatie en gezondheid kapot is.

Er zijn heel wat mensen tot zelfmoord over gegaan omdat ze geen uitweg meer zagen, mede omdat ze geen hulp of begrip konden vinden. Dit is werkelijk hoe ver narcistisch misbruik kan gaan.

 

Complex PTSS en Codependentie

 

Er zijn veel mensen die pas na hun 40ste of zelfs 50ste of 60ste levensjaar beseffen, dat ze een narcistische vader, moeder of familielid hadden. Ze wisten niet beter. Een kind weet niet dat het psychologisch/emotioneel wordt mishandeld . En kan dit tot ver in zijn of haar volwassen leven vaak nog niet zien. Een kind weet niet dat het gemanipuleerd wordt. Sterker; veel volwassenen hebben dat zelfs niet in de gaten.

Maar deze mensen lopen later in hun leven tegen steeds meer problemen op en ontwikkelen heftige klachten die ze nooit begrijpen, zoals bijvoorbeeld complex ptss, een vorm van ptss. Of codependency, waarin iemand zich structureel wegcijfert ten koste van zichzelf om anderen tevreden te houden of hen ‘te redden’.

Veel mensen hebben daarnaast soms dagelijks last van heftige fysieke en emotionele reacties op ogenschijnlijk ‘gewone’ dagelijkse gebeurtenissen. Die heftige emotionele en fysieke reacties ervaren zij als ‘normaal’. Het doodongelukkig en ernstig gestrest voelen ervaren zij als ‘normaal’. Maar ze voelen zich steeds vermoeider en depressiever en zij lijden mogelijk aan complex ptss.

Codependentie is een overlevingsmechanisme, waar narcisten feilloos op inspelen en misbruik van maken. En codependende mensen faciliteren op hun beurt het misbruik dat ze ondergaan(meestal onbewust).

Maar er zijn ook mensen met een veilige stabiele jeugd, die pas later in een relatie of situatie terecht komen waarin ze alsnog ‘breken’ door narcistisch misbruik. Oorspronkelijk sterke, positieve en gezonde mensen zijn dan uiteindelijk alsnog beroofd van hun identiteit, gezondheid en levenslust als zij uit situatie komen waar  langdurig narcistisch misbruik speelde.

 

Het effect van narcistisch misbruik

 

Sluipend langzaam is -je niet goed voelen – je niks waard vinden -leven met constante stress, angst, wantrouwen en verwarring, depressie, eenzaamheid, uitputting – en zelfhaat normaal geworden. Langzaam ontwikkel je een vorm van PTSS, zonder het in de gaten te hebben.

Je (over)leeft met klachten die ‘er in zijn geslopen’ en de je niet kunt duiden. En je ziet het zelf niet, of niet goed genoeg. Bovendien raak je letterlijk verslaafd  aan zo’n relatie. En dat maakt het nog moeilijker om los te komen.

Verwarring, angstgevoelens, wantrouwen, stress, concentratie -en slaapproblemen, laag zelfbeeld en zelfs zelfhaat zijn ‘normaal’ geworden. Mensen weten dus zelf niet dat narcistisch misbruik de oorzaak van hun klachten is. En die klachten zijn al zo dagelijks dat dit hun normale standaard is geworden. Ze raken er blind door. Niet letterlijk, maar figuurlijk. Dat kan ervoor zorgen dat er een verkeerde of onvolledige diagnose volgt door een hulpverlener zoals een psycholoog die dit type misbruik niet herkent.

Mensen raken depressief, burnout, angstig, eenzaam, overgevoelig, reactief, nerveus, geisoleerd en ontwikkelen Complex PTSS en uiteindelijk soms ook ernstige lichamelijke ziektes. Narcistisch misbruik heeft dus vergaande fysieke, emotionele, sociale en financiele gevolgen.

 

De hulpverlening

 

Door professionals zoals huisartsen en therapeuten of advocaten en mediators, worden deze op zichzelf staand lijkende klachten niet altijd herkend als gevolg van narcistisch misbruik. De client wordt dan behandeld voor bijvoorbeeld depressie of burnout of een angststoornis. Of ze krijgen het stempel ‘paranoia’ wat ze beslist niet zijn. Want ze de angsten die ze hebben, het gevaar dat er dreigt is meer dan gegrond en beslist niet gebaseerd op waanbeelden, zoals bij paranoia het geval is.

Maar als de oorzaak van de klachten niet wordt herkend, raakt het probleem niet opgelost en worden klachten alleen maar erger. Of er wordt teveel gekeken naar de verantwoordelijkheid en oplossing bij het slachtoffer.

En ja, die verantwoordelijkheid ligt daar uiteindelijk ook… Maar alleen als en pas wanneer (h)erkend wordt dat hij of zij slachtoffer is van een misbruik situatie met iemand, waar geen enkele normale communicatie en oplossing mee mogelijk is. Hij of zij zal eerst los van die persoon en situatie moeten komen. Anders is er geen herstel mogelijk. Zaken uitwerken binnen zo’n relatie is in bijna alle gevallen onmogelijk.

Als er door een therapeut geadviseerd wordt relatietherapie te proberen met de narcistische partner of de oplossing ‘in zichzelf’ te zoeken, is het einde zoek. Want hoewel dit in normale gevallen een goed advies kan zijn; in een relatie met een narcist of psychopaat werkt dit niet. Het maakt dit het misbruik juist erger. Het houdt jou als slachtoffer alleen nog maar meer en nog langer in de greep. Bovendien zal het misbruik zelfs erger worden.

Als iemand gevangen zit in een kooi met een uitgehongerde leeuw en diegene staat doodsangsten uit, dan geef je hem als hulpverlener  geen pilletje voor een angststoornis of tegen paranoia. Maar je (h)erkent dat die angst gegrond is. Dan bevrijdt je de persoon onmiddelijk uit de kooi en verwijdert hem/haar van de leeuw. Je erkent dat er geen oplossing samen met of van een onuitputtelijk hongerig roofdier kan komen, ooit!

Pas als degene los en weg is van het gevaar, onstaat er veilige ruimte om te kunnen herstellen. En dan pas, begint de eigen verantwoording (voor zijn/haar eigen herstel) van het slachtoffer. Zolang hij of zij gevangenis in de kooi met de leeuw (en zijn maatjes), heeft werken aan een burnout, stress of depressie geen enkele zin.

Eenmaal uit de kooi bevrijd, wordt duidelijk dat jij niet aan een angststoornis hebt geleden, maar daadwerkelijk in een levensbedreigende situatie zat waarin elk mens een burnout, depressie of ‘angststoornis’ zou krijgen.

Ik zie de reactie van slachtoffers op het misbruik dan ook echt niet als stoornis, maar juist als normale reactie op abnormaal pathologisch en bedreigend gedrag van een ander.

Helaas krijgen veel slachtoffers alleen dat ‘pilletje’ tegen de angst of de vermoeidheid, omdat de leeuw niet gezien wordt…En dan komt weer de ‘schuld’ of de verantwoording bij het slachtoffer te liggen.

 

Er gaat veel talent en potentieel verloren door narcistisch misbruik

 

Er gaat door narcistisch misbruik en de onwetendheid hierover een groot potentieel verloren. Talentvolle mensen die geisoleerd en volledig opgebrand zijn geraakt. Zij raken regelmatig in de ziektewet, ww, WAO of bijstand. Ze raken soms niet alleen hun baan kwijt, maar ook vrienden, familie en soms zelfs hun kinderen. En… vaak ook reputatie door lastercampagnes van de gewiekste narcist(e) en omstanders.

Gezonde empatische mensen belanden bij de psycholoog of therapeut, door de pathologie van een naaste die daar eigenlijk zou moeten zitten.

Mensen die langdurig te maken hebben met emotioneel misbruik, komen niet meer aan zelfzorg toe. Laat staan aan het ontwikkelen van hun potentieel. Er is geen andere ruimte meer dan overleven in mentale, emotionele, fysieke, sociale en ook in financiele zin.

Narcisme heeft een ernstig onderschat, negatief effect op de hele maatschappij en er zijn nog te weinig mensen die dit zien en erkennen. Het is misbruik is sluipend ‘subtiel’ en verborgen en zeer destructief, voor velen. Voor mannen en vrouwen.

 

Herstellen van narcistisch misbruik

 

De weg van herstellen is niet eenvoudig en wordt door de buitenwereld en zelfs door professionals dus vaak niet goed begrepen. Zie maar eens de juiste hulp te vinden terwijl er bovendien in hulpverleningsland ook narcisten werkzaam zijn. En veel therapeuten hebben nog veel te weinig of helemaal geen kennis van dit onderwerp, waardoor je goed bedoelde, maar schadelijke ‘adviezen’ krijgt…

HeartSease richt zich voornamelijk op de mensen die uit een dergelijke relatie met een partner zijn gekomen. Maar die emotioneel nog vast zitten in de traumaband met de narcist en die het niet lukt om daarvan los te komen.

Maar ik heb ook ervaring met de dynamiek van narcistisch misbruik binnen familie en/of werk en vriendschappen.

 

Narcistisch misbruik geeft je een kans!

 

Narcistisch misbruik is de meest harde, maar tegelijk ook waardevolle les die je ooit zult krijgen om volledig zelfstandig en sterk op jezelf te leren vertrouwen en bouwen! Je krijgt er bovendien een andere kijk door op de wereld, jezelf en mensen.

Herstellen en overwinnen vraagt vaak om een reconstructie van jezelf, hoe gek dit ook klinkt. Niet, dat je niet goed was zoals je was. Maar er is jou een duistere realiteit overkomen, die helaas echt bestaat en veel voorkomt. En waar je in eerste instantie niets aan kon doen, waarvan je het bestaan niet kon vermoeden.

Tot nu… want nu je het herkent moet je aan de slag, met jezelf!
Met jezelf aan het werk gaan is de enige weg om te herstellen.

Uiteindelijk zul je begrijpen dat dit niet alleen het beste is voor jezelf, maar ook het beste ‘antwoord’ is aan de narcist. Omdat er op juridisch vlak nog weinig kans is op gerechtigheid, is de beste ‘payback’, dat jij loskomt, herstelt, herpakt en overwint. Zodat de narcist waar je mee te maken had, maar ook degenen die je nog zult ontmoeten, geen enkele vat meer op je krijgen.

Je hebt een realiteit ervaren die jouw onschuld heeft weggevaagd. Je hebt ervaren dat er een dynamiek bestaat waarin geen normale menselijke regels gelden. Waar integriteit, waarheid, rechtvaardigheid en realiteit helemaal niets waard zijn. Een realiteit die velen om jou heen niet willen of durven te zien. En, dat die realiteit die helaas vaker voorkomt dan je zou vermoeden.

Het woord narcist wordt tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt. Maar het oppervlakkige beeld dat bestaat over “de narcist” dekt meestal nog geen één procent van wat het werkelijk inhoudt.

Narcisten hebben zeer complex en ‘onderhuids’  gedrag. Met lijstjes als ’10 kenmerken van de narcist’, kom je er lang niet. Er bestaat ook niet zoiets als ‘de‘ narcist.

Want zoals je al las, er zijn verschillende type narcisten, maar zelfs twee narcisten van hetzelfde type, zul je lang niet altijd direct herkennen.

Hoe kapot en in shock je misschien ook bent als je deze vorm van misbruik hebt meegemaakt (vaak is de schok op z’n heftigst als je er daadwerkelijk uitstapt); is deze ervaring na je herstel uiteindelijk de voorsprong die je krijgt op mensen die hierover nog in (gevaarlijke) onschuld verkeren.

Deze ervaring dwingt jou op een hardhandige manier jezelf te leren kennen en aan jezelf te werken. Het dwingt je keuzes te maken die veel mensen niet zullen begrijpen, het dwingt jou voelsprieten te ontwikkelen waarbij je sneller de eerste signalen zult herkennen en leert hierop te anticiperen. En dat vergt moed.

Bij het herstellen gaat het over jou. De focus moet naar jou omdat dit het enige is waar je controle over hebt en dit ook het enige is dat jou veel op zal leveren.

Tijdens je herstel zul je gaan zien dat je (waarschijnlijk) onbewust het misbruik ook zelfs bent gaan faciliteren, hoe vervelend dat nu misschien ook klinkt…

Tijdens het traject “loskomen van de traumaband” ga je hiermee (onder andere) aan het werk. Dat is nodig om jezelf in de toekomst te beschermen en types als narcisten geen enkele invloed of ‘macht’ meer te geven.

 

Oppervlakkig ontoereikend beeld over narcisme

 

Narcisme en psychopathie komen dus vaker voor dan je zou denken. Mensen met deze stoornis leven meestal ongemerkt tussen ons in, in alle lagen van deze maatschappij. Mannelijk en vrouwelijk, je komt ze overal tegen zonder het te weten.

Het zijn zoals je al las, vaak heel charmante ‘vriendelijke’ mensen waarvan niemand de narcist of psychopaat achter het vriendelijke masker ooit zou vermoeden. Dat is het enge, dat is het gevaarlijke.

Dit komt o.a. door het oppervlakkige, vaak misleidende plaatje dat in de media wordt geschept. Het gaat meestal niet verder dan het schetsen van soort ‘Hannibal Lecter uit Silence of the Lambs-beeld’ als ‘de psychopaat‘ of de constant selfies nemende ‘bralbak’, als ‘de narcist‘.

Dit beeld is zo enorm misleidend. Want ‘de’ psychopaat, kan die vriendelijke buurvrouw uit je straat zijn, die oude vrouwtjes helpt oversteken. En ‘de’ narcist kan die vrolijke man zijn, die poëtische gedichten schrijft op Facebook. Of die aardige vent die vrijwilligerswerk doet in het wijkcentrum.

De meeste mensen zullen daarom narcisten / psychopaten totaal niet herkennen omdat ze alleen de standaard stereotype ideeën voor ogen hebben.

Het beeld dat bestaat over de narcist of de psychopaat/sociopaat zit er dus vaak naast of raakt alleen maar de oppervlakte van de oppervlakte.

Niet elke psychopaat, moord. Niet elke narcist neemt steeds selfies of is openlijk arrogant. Niet elke psychopaat martelt anderen fysiek (wel psychologisch). Niet elke narcist is (openlijk) een ijdele gladde jongen of diva. Ze kunnen de prachtigste woorden wijden aan of over iemand anders, zodat het lijkt dat ze sociaal en liefdevol zijn.

Voor de buitenwereld zijn het dus juist de charmante, sociale of liefdevolle en zelfs aandoenlijke types. Verborgen narcisten zijn zelfs verlegen, ‘lieflijk’ en/of zeer kwetsbaar in hun uitstraling, maar niet minder gevaarlijk.

Het zijn mensen die vaak prima presteren in de maatschappij en mengen zich gerust  juist in ‘goede doelen’ zaken en op plekken waar ze veel ‘hulp’ kunnen bieden of in het ‘aandoenlijke weldoender’ middelpunt gaan staan. Zo zullen ze ook makkelijk alle aandacht naar zich toe trekken op andermans bruiloft, verjaardag en zelfs andermans begravenis of overlijden, dat liefdevol lijkt, maar het helemaal niet is, als je de intentie achter hun gedrag kent.

Hierdoor lijken het dus vaak super empatische mensen te zijn. Daarom zijn bijvoorbeeld de wereld van de hulpverlening, goede doelen en religie en spiritualiteit heel aantrekkelijke gebieden voor narcisten. Daar vind je namelijk mensen die zoekende zijn, kwetsbare mensen, mensen die hulp of begrip nodig hebben…

Of juist de beroepen waar ze een ander soort macht hebben. Bijvoorbeeld op een podium, letterlijk of figuurlijk. Allemaal ideale poelen van narcistische voeding en potentiele slachtoffers voor narcisten.

 

Slachtoffers van narcisten zijn lang niet altijd de kwetsbare onzekere types

 

En tegelijk zijn slachtoffers van narcisten lang niet altijd kwetsbare, breekbare onzekere typetjes. Vaak zelfs juist niet! Maar toch zijn ze om welke reden dan ook, toch getrapt in het spel van de narcist.

Narcisten vallen vaak op juist de zelfstandige, sterke, positieve, maar vaak té empathische mensen.

En zelfs als je heel ervaren bent, kun je opnieuw niet door hebben dat je weer te maken hebt met een narcist. Narcisten zijn dermate sluw in zichzelf anders presenteren dat je het lang niet altijd snel herkent. Ook niet als je het één of meerdere keren hebt ervaren.

Iemand als narcist herkennen, vraagt meestal tenminste intensief, regelmatig en langdurig contact voor je signalen gaat zien (of voelen).

De beste bescherming is dan, dat jij je eigen grenzen héél goed kent en beschermt! Dan is het zaak, op je eigen barometer en kompas te blijven varen en volledig je eigen koers te blijven volgen.

De meeste mensen zullen dus nooit vermoeden, dat de vriendelijke, vaak zelfs aandoenlijke persoon die ze denken te kennen narcist of psychopaat is. Het ene doelwit van zo iemand weet dit helaas wel! Want die ziet achter de schermen sadistisch en zeer manipulatief, en vaak shockerend gedrag op zich gebotvierd.

Het beeld van familieleden of andere naasten is vaak ook vertroebeld of vervormd. En niet zelden is een deel van de andere familieleden ook narcistisch.

Het is hen met de paplepel in gegoten dat elke vorm van tegengas of “niet-adoratie” zeer nare gevolgen heeft. Dus leer je al vroeg je narcistische ouder of naaste alleen maar te gehoorzamen en te bewonderen, liefst publiekelijk.

Dus zelfs binnen de familie of gezin, weten narcisten en psychopaten feilloos van masker te wisselen, zoals een kameleon dat doet. Het is meestal één geisoleerd doelwit dat het ware gezicht van de narcist ziet. De rest kijkt weg, of ziet het werkelijk niet of helpt de narcist zelfs mee. Of…. is zelf ook narcistisch.

Voor jou als doelwit is dit een eenzame en heel beangstigende ervaring. En vaak betreft dit juist de sterkste persoonlijkheden binnen de familie. Degenen die het meeste voor hun eigen mening opkomen. Degenen die door de manipulaties en de leugens prikken. Degene met een sterke persoonlijkheid die niet altijd mee wil gaan in de mening of wensen van de narcist.

Zo ervaar je dat je als slachtoffer van ernstig misbruik vaak niet hoeft te rekenen op steun van je omgeving, soms zelfs niet je eigen vrienden of familie. Dit is een zeer traumatische ervaring, bovenop het trauma van het misbruik zelf.

 

Narcistisch misbruik is een harde les in moed kweken en jezelf leren kennen.

 

Als jij je herstel grondig en moedig aanpakt, zul je de signalen van narcisten uiteindelijk sneller herkennen. Dan zul je ook gaan zien, hoever je zelf bent gegaan in het faciliteren van de narcist zijn machtspelletjes. Aiii…dat is niet fijn om te lezen…

Maar hierin ligt heel een leerzaam stuk over jezelf….

In hoeverre heb jij jezelf laten verleiden het misbruik toe te laten? Dat is een harde soms moeilijk te verteren waarheid. En toch is dit één van de aller belangrijkste lessen om naar te kijken zolang je vatbaar bent voor narcistische types. Zij weten jou dus (nog) te raken. Ze raken jou vooral in je eigen kwetsbare deel, daar waar je zelf geen of te weinig eigenwaarde voelt.

Zowel in de lovebombfase als in de devaulatie en de discardfase raken narcisten jou diep. Ze pakken jou volledig in en daarna kwetsen ze je tot op het bot. Narcisten hebben super sensitieve voelsprieten voor waar jij gevoelig voor bent, wat jou raakt, waar je naar verlangt en waarmee je het diepst te kwetsen bent.

Als jij dat kwetsbare deel goed kent en hier zelf zorg voor gaat dragen en er de leiding over neemt, sta je stabieler. Het maakt je minder gevoelig voor manipulaties en verleidingen. Je laat je dan niet snel meer inpalmen. Voor vleierij ben je ongevoelig geworden. Je bent niet snel meer onder de indruk. Charmes van iemand zijn misschien leuk, maar jij ‘wiebelt’ er niet meer door. Je bent niet zo snel meer ‘in awe‘ noch laat je niet snel meer overhalen, manipuleren, omkopen of bedreigen. Door niemand.

Je weet wie je bent en zorgt voor je eigen behoeftes en je kwetsbare kant. Je gaat steviger staan, van waaruit je betere (gezondere) keuzes maakt voor jezelf. Dat maakt je niet meer of tenminste, minder gevoelig charmes en/of manipulaties van wie dan ook!

En daarmee wordt het onderwerp narcisme uiteindelijk voor jou ook steeds minder interessant. Bij narcistisch misbruik is het dus belangrijk dat je naar jezelf leert kijken en aan het werk gaat met jezelf. De narcist kun je niet veranderen en dat is ook niet jouw taak of verantwoording.

Het is dus nogmaals, na elke ervaring met narcisten nog steeds niet zo dat je andere narcisten zult herkennen. Ook deskundige en ervaren mensen, kunnen steeds weer opnieuw om de tuin worden geleid. Je zult soms zelfs pas na jaren nog meer narcisten ontdekken in je omgeving, waarvan je het eerst niet zag. Dat hoef je jezelf niet kwalijk te nemen. Wat belangrijk is, is dat je leert luisteren naar jezelf en de signalen die je lijf je doorgeeft. En wie je ook voor je hebt, jij jezelf ten alle tijde tot prioriteit durft te maken.

Als jij je herstel grondig, geduldig en met moed aanpakt, zul je ongezonde en manipulatieve signalen sneller herkennen. Dan weet je beter hoe je hier mee om moet gaan. En dát wapent je en geeft jou een voorsprong op degenen die het niet herkennen.

Ook ontdek je (waarschijnlijk) dat de ervaring de kijk op jezelf, op andere mensen en de wereld heeft veranderd. De ervaring van narcistisch misbuik is één van de meest harde lessen die je kunt krijgen. Zeker als je ook nog te maken krijgt met ongebrip of daarbovenop zelfs misbruik van omstanders van de narcist. Of erger; ook nog misbruik binnen de hulpverlening. Want dat gebeurt zeker ook.

 

Trauma bovenop het trauma

 

Opnieuw getraumatiseerd worden door omstanders of zelfs in de hulpverlening, is een bekend thema bij slachtoffers van narcistisch msibruik. Deze maatschappij is helaas nog niet zover, dat je per definitie van omstanders hulp kunt verwachten. Misbruik aan het licht stellen, is voor het slachtoffer vaker juist meer her-traumatiserend, dan dat het hen helpt.

Zie ook wat er met klokkenluiders gebeurt. Je kunt dit één op één naast elkaar leggen met waneer je zelf misbruik of misstanden aan het licht brengt.

Wanneer de dader een persoon met macht, aanzien, populariteit en status is, of dit nu binnen een gezin, een bedrijf of gemeenschap is; als slachtoffer sta je dan volledig alleen. En erger jij komt aan de schandpaal, niet de dader. Hierin is maatschappelijk nog veel te leren en te veranderen. Er is wat dit betreft, echt nog heel veel scheef in deze maatschappij. Niet alleen narcisten manipuleren, vaak ook hele groepen mensen om hen heen.

 

Omstanders van de narcist en ‘blaming the victim’

 

In veel teveel gevallen wordt niet de dader aangepakt binnen de omgeving van de narcist, maar het slachtoffer zodra zij/hij de waarheid aan het licht brengt.

Dit gebeurt zelfs  binnen families. Zie bijvoorbeeld de moeders die weten van seksueel misbruik van hun kind door vader of opa en zij haar kind niet beschermt…Of het kind zelfs straft omdat het vertelt wat hem of haar overkomt. Je denkt “dat dit niet waar kan zijn?”

Reken maar! En of dit vaak gebeurt. Je ziet deze dynamiek overal en nergens terugkomen; “blame the victim” want dat is de veiligste (laffe) weg voor omstanders.

Die nare, pijnlijke genante waarheid (misbruik binnen het gezin/bedrijf/gemeenschap) maakt nl. het mooie plaatje, de illusie van ‘the perfect family’, business of gemeenschap kapot.

In zo’n geval moet plots de moeder of aanhoorder een shockerend pijnlijke realtiteit aanvaarden. En daarop gebaseerd moet hij of zij ernstig ingrijpende keuzes maken met vergaande gevolgen. Heel veel mensen kunnen dit niet aan…En dus, is de ‘easy way out’… het slachtoffer buiten te sluiten, niet te geloven, te beschuldigen…Dit is dus óók misbruik. Misbruik bovenop het misbruik dat al plaatsvond. Dit is een ernstig zieke dynamiek die helaas echt geen uitzondering is en wereldwijd voorkomt.

Zo wordt niet de dader, maar de boodschapper/slachotffer de mond gesnoerd, zelfs al is het een kind. Dit is waar veel slachtoffers van (narcistisch) misbruik, naast het misbruik zelf ook nog mee dealen; een omgeving die zo’n realiteit niet aan kan, waardoor je alleen staat en erger; tot zondebok wordt gemaakt.

Zie vooral ook wat er gebeurt met de mensen die misbruikt worden/werden door machtige en populaire bekende mensen (politici, acteurs, filmsterren, artiesten, guru’s, sekteleiders, machtige ondernemers en andere ‘leiders’). Jarenlang houden slachtoffers het misbruik dat ze ondergingen met zo’n persoon, voor zich. Omdat ze allemaal ervaren dat ze niet geholpen noch geloofd zullen worden.

 

People don’t want to hear the truth, because they don’t want their illusions destroyed

 

“Fans”, aanhangers en omstanders verdedigen hun idool of leider tot in het uiterste. Zij kunnen die nare realiteit over die persoon niet aan ten eerste. En ten tweede moeten ze dan over zichzelf gaan inzien dat ze ergens “in zijn gestonken….”. Ook dat is iets wat veel mensen niet kunnen.

En dus wordt degene die vertelt wat hem of haar is overkomen verstoten, vertrapt, verguisd. Dit is een enge en zeer gevaarlijke dynamiek in de hele maatschappij. Wereldwijd.

Als slachtoffers eindelijk naar voren treden met hun verhaal, merken ze al snel dat ze niet gesteund, maar beschuldigd worden of erger, zelfs opnieuw bedreigd. (“je zal wel op zijn geld uitzijn” of “je zult het wel uitgelokt hebben” of je deed het voor de aandacht” of “zeg maar niks, want je zult het toch niet winnen”).

Er zijn voorbeelden te over van mensen die door machtige, populaire, bekende of beroemde mensen jarenlang zijn misbruikt, soms seksueel, soms fysiek, maar zeker net zo erg, psychologisch, emotioneel en/of financieel.

Deze slachtoffers krijgen de wereld aan beschuldigingen en lastercampagnes over zich heen. Zij worden verbannen, uigescholden of zelfs bedreigd. Groepen ontwetende kritiekloze en onbewust fans, aanhangers of belanghebbenden die hun ‘held’ of leider willen beschermen, ZELFS ondanks bewezen waarheid.

Als ‘jouw’ narcist minder status, macht of populariteit heeft, is de kans groot dat jij hier hopelijk en gelukkig niet mee hoeft te dealen…

Eigenlijk beschermen al die mensen, die de waarheid over hun idool of leider niet aankunnen, de illusie die ze van hun ‘held’ hebben. Die illusie zijn velen niet bereid op te geven. Het beeld dat ze al jaren hebben van die persoon, waar ze zo tegenop kijken, blijkt niet te kloppen. Dat kunnen ze niet aan, het morrelt aan hun wereldbeeld en dat is te bedreigend. Een realiteit die slachtoffers al hebben doorstaan. Dus… moet de boodschapper, de truth-teller uit de weg. Dit is in de geschiedenis al duizenden keren gebeurd en het gebeurt nog steeds. Dat is eng en narcistisch an sich.

Toxisch gedrag en misbruik van omstanders, bovenop het misbruik dat je als slachtoffer al hebt doorstaan maakt dit type misbruik ongelofelijk zwaar. Het maakt dat je echt overal alleen voor staat en dit ook duidelijk zo voelt. Er is weinig bedreigender dan dat; dat je niet wordt beschermd, maar juist nog meer wordt vertrapt terwijl je al vertrapt was…

Je wereld -of mensbeeld verandert volledig. De wereld blijkt dus helemaal niet zo onschuldig en veilig. Denk alleen al aan de holocaust en hoe dit in godsnaam heeft kunnen gebeuren…. Zelfde dynamiek in het groot, in het extreme. Hitler en c.s. hadden namelijk geen enkele poot aan de grond gekregen, zonder aanhangers en massa’s aan bange beïnvloedbare omstanders. Je vertrouwen in mensen breekt en niet onterecht. Je bent niet gek, je bent niet zwak, je bent niet gestoord; dit gebeurt echt, overal en dagelijks. I’ve been there …

 

Moed en jezelf leren kennen

 

Om dit te overwinnen, dwingt het jou te kijken naar jezelf. Wie ben ik? Waar sta ik. Wat wil ik. Waar liggen mijn grenzen. Welke signalen geeft mijn lijf? Wie zijn echte vrienden? Hoe kan ik nog mensen vertrouwen? Wat wil ik met mijn leven (en wat niet).

Je hebt alleen controle over jezelf. De buitenwereld kun je niet veranderen, dus ligt daar jouw taak. Bij jezelf.

Narcistisch misbruik is, met het mes op je keel verzuipen Of met de moed van een leeuw, alles loslaten, nieuwe keuzes maken, aan jezelf werken en je grenzen bewaken, jezelf afbakenen en pas weer openstellen als je hersteld bent. Vooral als de narcist(e) waar je mee te maken had, veel invloed en/of macht heeft in zijn/haar omgeving.

Het betekent met enorme moed, pijnlijke waarheden in de ogen durven aankijken, waarheden die anderen niet begrijpen, die jijzelf soms nog niet begrijpt, waardoor jij soms impopulaire, maar ijzersterke keuzes moet gaan maken.

Dit betekent soms dat je volledig alleen moet durven staan en niet mee gaat met ‘de meute’. Dat vergt heel veel moed en kracht, maar het is de enige weg naar zelfbehoud, integriteit en trouw aan jezelf.

De weg van herstel is lang maar zeker niet onmogelijk. Hoe pijnlijk en eenzaam ook; het is uiteindelijk ook een mooie weg vooral als je de vrijheid gaat ervaren, nieuwe mogelijkheden, met nieuwe energie en steviger met beide benen op de grond.

Je zult het leren zien als vreselijke, maar ook heel waardevolle levensles. Het leert jou ook je eigen disfunctionele patronen om te buigen, kritisch te kijken naar jezelf en jezelf te up-levelen naar een hogere kwaliteit van leven.

Als het je lukt los te komen van deze traumatiserende ervaring, kun je doorgroeien naar een krachtig mens en een leven leiden waar jouw talenten, geluk en persoonlijkheid de ruimte krijgen om te bloeien…

Wat ben je dán STERK!

Heb je een klankbord, advies of hulp nodig en wil je eerst weten wat de mogelijkheden zijn en kennismaken?

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!
error: Content is protected !!